وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آیین آغاز به کار هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در شوشتر، آب را امری قدسی و فراتر از یک عنصر مادی دانست و تأکید کرد: هنر ایرانی از دیرباز با آب عجین بوده و سازههای آبیتاریخی شوشتر جلوهای درخشان از این پیوند تاریخی است.
بهگزارش روابطعمومی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان، سیدعباس صالحی شامگاه چهارشنبه ششم اسفندماه 1404 در آیین آغاز به کار هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در محوطه میراثجهانی سازههای آبیتاریخی شوشتر اظهار کرد: شوشتر، جواهری در تاریخ ایران، با افتتاح جشنواره هنرهای تجسمی با نام آب و برکت آب، سال آبی هنر ایران را آغاز میکند.
شوشتر؛ نگینی در تاریخ ایران
وزیر فرهنگ با اشاره به پیشینه تاریخی این شهر افزود: شوشتر در تاریخ ایران چون نگینی میدرخشد. ابنبطوطه جهانگرد دانشمند مسلمان، هنگام ورود به این شهر ۱۶ روز در آن اقامت داشت و روایتهای ارزشمندی از جایگاه علمی و فرهنگی آن ثبت کرده است؛ از جمله اینکه دانشمندان شوشتر بر علوم زمانه خویش چیره بودند و این شهر را «عالم به زمان» میدانستند.
او با قدردانی از معاونت هنری وزارت فرهنگ، دبیرخانه جشنواره و استاد پیشکسوت دکتر کلهرنیا تصریح کرد: در این دوره جشنواره، هنرهای تجسمی که ریشهای کهن در تاریخ ایرانزمین دارد، با نام آب و برکت آب مزین شد و افتتاحیه آن در پایتخت آب ایران، شوشتر، برگزار شد تا سال آبی هنر ایران از این مکان تاریخی آغاز شود.
جشنوارهای به وسعت یک سال
عباس صالحی با بیان اینکه جشنواره هنرهای تجسمی محدود به یک بازه کوتاه نیست، گفت: این رویداد نه یک هفته یا دو هفته، بلکه یک سال در سراسر ایران جریان خواهد داشت و این شب تاریخی، آغاز یک سال آبی هنر در ایران است.
آب؛ امر قدسی در ادیان و فرهنگها
او در بخش دیگری از سخنان خود به تبیین جایگاه آب از سه منظر پرداخت و خاطرنشان کرد: در ادیان معنوی جهان، آب صرفاً تأمینکننده نیاز مادی نیست، بلکه واسطه فیض و تجلی امر قدسی است. در آیینهای گوناگون، از رودهای مقدس در هند گرفته تا آبشارهای آیین شینتو، و نیز در ادیان ابراهیمی، آب جایگاهی معنوی دارد؛ در مسیحیت غسل تعمید با آب انجام میشود، صابئین و مندائیان حیات دینی خود را با آب پیوند زدهاند و در اسلام نیز «وَ کانَ عَرشُهُ عَلَی الماءِ» بیانگر منزلت والای آب است.
وزیر فرهنگ و ارشاد تأکید کرد: اگر آب را امر قدسی بدانیم، نوع تعامل ما با آن دگرگون خواهد شد.
احترام ایرانیان به آب در طول تاریخ
او با اشاره به نگاه ایرانیان باستان به آب یادآور شد: هرودوت مورخ نامدار یونانی که پنج قرن پیش از میلاد میزیست، نوشته است ایرانیان در رودخانه تف نمیکنند و دست آلوده در آن نمیشویند؛ زیرا رود را محترم میدارند. این نشان میدهد که قداست آب در فرهنگ ایرانی پیشینهای دستکم ۲۵ قرنی دارد.
تجلی آب در هنر ایرانی
صالجی در ادامه به جلوههای هنری آب در تمدن ایرانی اشاره کرد و گفت: باغ ایرانی، به عنوان یکی از نمادهای هنر ایرانی، بدون آب معنا ندارد. آب در باغ ایرانی فقط برای آبیاری نیست، بلکه عنصر آفرینش زیبایی است. معمار ایرانی میکوشد جلوههای بصری و موسیقیایی آب را در اشکال گوناگون به نمایش بگذارد.
او افزود: در فرش ایرانی نیز آب و درخت دو تصویر بنیادیناند و همین مکانی که اکنون در آن گرد آمدهایم، یعنی سازههای آبیتاریخی شوشتر، فقط شاهکار مهندسی نیست، بلکه تجلی هنرمندی ایرانی در پیوند خلاقانه مهندسی و زیباییشناسی است؛ مجموعهای که هزاران سال پایدار مانده و همچنان الهامبخش است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان تصریح کرد: در این شب فرخنده گرد هم آمدیم تا به برداشتی که ایرانزمین از آب داشته بازگردیم؛ از آب بگوییم و از آب بنگاریم تا از آن دور نمانیم. پاینده و زاینده باد ایران عزیز ما.
هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر با شعار «سرزمین من/ ایران، تجسم آب» به مدت یک هفته در کنار سازههای آبیتاریخی شوشتر برگزار میشود.
