عضو هیئت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، میراث فرهنگی و هنری کشورمان را قربانی خاموش جنگ دانست و بر ضرورت توجه به این میراث ارزشمند تأکید کرد.
دکتر سیامک علیزاده، در گفتوگو با میراثآریا دربارۀ خسارات وارد شده به میراث فرهنگی کشورمان در جنگ آمریکایی صهیونی، گفت: متأسفانه، بر اثر جنگ تحمیلی جبهۀ استکبار جهانی در برابر ایران، چندین آثار تاریخی ثبت شده و نشده، که برخی در فهرست «میراث جهانی یونسکو» هستند، دچار آسیب شدهاند.
عضو هیئت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز ادامهداد: متأسفانه در روزهای اخیر، شاهد آسیب دیدن آثار و بناهایی همچون کاخِ گلستان، برجِ آزادی، خانههای تاریخی اصفهان، کاخِ چهلستون، تالار تیموری و... بودیم.
او، جنگ را یکی از عوامل تهدیدکنندۀ جان بشر و تخریب زیرساختهای تمدنی ملتها دانست و افزود: در این میان، میراثِ تاریخی و هنری کشورمان، بهعنوان قربانی خاموش که هویت ملتها را شکل میدهد و پیوندی ناگسستنی با تاریخ و زندگی امروز و آیندۀ ما دارد، در معرض خطر و نیازمند توجه ویژه است.
علیزاده، با اشاره به اثر مخرب جنگهای منطقه در دهههای اخیر، یادآور شد: متأسفانه، در دو تا سه دهۀ اخیر، بر اثر وقوع جنگهای متعدد در سرزمینهایی مانند افغانستان، سوریه، لبنان، غزه، عراق، اوکراین، بوسنی و اینک، ایران، آثار زیادی در معرض تخریب و نابودی قرار گرفتند که برخی قابل برگشت نیستند.
او تأکید کرد: اگر مشخص شود، هدف قراردادن میراثفرهنگی ملتها، عمدی باشد در ردیف جنایتهای جنگی علیۀ بشریت محسوب میشود؛ سازمان یونسکو، بارها بر ضرورت احترام به میراثفرهنگی کشورها، در دوران درگیری نظامی تأکید کرده است.
عضو هیئت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، با اشاره به وجود قوانین بازدارنده در این زمینه، گفت: بدینمنظور، کنوانسیون 1954 لاهه و شیوهنامههای الحاقی آن برای حفاظت از میراث فرهنگی به تصویب رسیدهاست؛ با این وجود، بمبارانها و استفاده از سلاحهای مختلفی مانند موشک، خمپاره، توپ، بمب، نارنجک و... در یک لحظۀ آنی، منجر به دو اتفاق میشود.
او افزود: آسیب اول، بر اثر انفجار مواد محترقه ایجاد میشود که همه آثار، بر اثر شدت زیاد انفجار از هم میگسلند و آسیب دوم، بر اثر امواج شدید ناشی از انفجار ایجاد میشود. ترکشهای ایجادشده بر اثر انفجار بمبها و یا اشیاء فلزی متلاشی شده، با سرعت و شدت به اطراف پرتاب میشوند که به خودی خود، منجر به ایجاد آسیبهای ثانویه میشود.
زخم جنگ تحمیلی عراق هنوز بر تن میراث فرهنگی خوزستان نمایان است
علیزاده گفت: انفجار و بمباران، عموماً باعث تخریب و وارد شدن صدمات جبران ناپذیری میشود که متأسفانه، در روزهای اخیر شاهد آن بودیم.
او تأکید کرد: اگر انفجار و بمباران در خودِ اثر میراثی و یا در نزدیکی آن صورت بگیرد باعث انهدام و صدمۀ فراوان میشود.
عضو هیئت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز بر ضرورت استفاده از تجربیات کشورها برای حفاظت از آثار باستانی و میراث فرهنگی در طول جنگها تأکید کرد و گفت: در بسیاری از کشورهای اروپایی که تجربۀ جنگهای جهانی اول و دوم را داشتهاند، برای پیشگیری و کاهش وسعت خسارتها و تخریبها، برنامههای زیادی تدارک دیده شده بود.
او عنوانکرد: ما نیز باید در این زمینه اقداماتی پیشگیرانهای در نظربگیریم تا کمترین خسارتها و صدمات متوجه میراث فرهنگی شوند.
استاد گروه باستانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، با اشاره به خرابیهای به بار آمده از جنگ تحمیلی هشت سال با عراق در استان خوزستان، گفت: متأسفانه، در استان خوزستان بر اثر جنگ، خسارتهای زیادی به آثار تاریخیمان وارد شد. در آن زمان، موزههای شوش و آبادان، قلعۀ باستانی و محوطۀ ایوان کرخه در شوش، بنای سهگوش (دانشکدۀ ادبیات)، بافت تاریخی شهرستان دزفول و... آسیب دیدند.
او افزود: با وجود گذشت سالها، هنوز زخمهای وارد شده به میراث فرهنگی هنری خوزستان، بر تن آن نمایان است.
علیزاده یادآور شد: باتوجه به چهرۀ هولناک جنگ، لازم است با همه وجود، از میراث تمدنیِ خود حفاظت کنیم و وظیفه و احساس مسئولیت خود را به نحو احسن انجام دهیم؛ زیرا باید این جواهرات گرانبهای تمدنی و میراثی را به آیندگان تحویل دهیم و امانتدار خوبی باشیم.
