مسئول واحد باستانشناسی اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان از تدوین بیش از هشت پرونده ثبتی، آغاز تهیه طرح مدیریت محوطه‌های تاریخی و اجرای اقدامات حفاظتی در کول‌فرح خبر داد؛ اقداماتی که در راستای صیانت از میراث باستانی ایذه و تقویت مسیر ثبت جهانی این منظر فرهنگی و تاریخی انجام شده است.
به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، صادق شیخی امروز 26 مهر 1405 هم‌زمان با ۱۷ اکتبر، روز جهانی باستانشناسی، گزارشی از مهم‌ترین اقدامات پژوهشی، حفاظتی و ثبتی این مجموعه در یک سال گذشته ارائه کرد و بر ضرورت تداوم مطالعات علمی و تقویت حفاظت از آثار تاریخی این منطقه تأکید کرد.
ایذه؛ گنجینه‌ای از ادوار مختلف تاریخی
شیخی با اشاره به جایگاه ویژه ایذه در مطالعات باستانشناسی زاگرس مرکزی اظهار کرد: گستره آثار تاریخی این منطقه، از دوران پارینه‌سنگی و پیش‌تاریخ تا دوره‌های عیلامی، اشکانی ـ الیمایی، ساسانی و اسلامی، در کنار نگارکندهای ارزشمند، ایذه را به یکی از کانون‌های مهم پژوهش‌های باستانشناسی تبدیل کرده است.
او افزود: کاوش‌ها، بررسی‌های میدانی و مستندنگاری آثار در این منطقه می‌تواند ابعاد تازه‌ای از تاریخ و هویت فرهنگی این سرزمین را آشکار کند؛ ظرفیتی که ضرورت حفاظت اصولی و برنامه‌ریزی علمی برای معرفی آن را دوچندان می‌سازد.
مدیر پایگاه میراث ملی منظر فرهنگی و تاریخی ایذه (آیاپیر) با تأکید بر اهمیت ثبت جهانی این منطقه گفت: ثبت جهانی ایذه مطالبه شهروندان و دغدغه‌مندان میراث فرهنگی است و تحقق این هدف به تعامل مستمر جامعه علمی، دستگاه‌های مسئول و جوامع محلی نیاز دارد.
تدوین طرح مدیریت برای ساماندهی محوطه‌های تاریخی
مسئول واحد باستانشناسی اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان در تشریح اقدامات یک سال گذشته، از آغاز پایش و بررسی آثار و محوطه‌های تاریخی ایذه و تدوین طرح مدیریت برای سایت‌های تاریخی خبر داد.
به گفته شیخی: این طرح‌ها با اتکا به توان کارشناسی پایگاه تهیه می‌شوند تا وضعیت هر محوطه، نیازهای حفاظتی و مرمتی، الزامات پژوهشی، مسیرهای دسترسی و تأسیسات مورد نیاز آن به‌صورت دقیق بررسی و برای ساماندهی آن برنامه اجرایی مشخصی تدوین شود.
او ادامه داد: بررسی پرونده هر محوطه به شناسایی چالش‌ها و نواقص موجود کمک می‌کند و برنامه‌ریزی برای تکمیل این طرح‌ها در تمامی سایت‌های تاریخی شهرستان در دستور کار قرار دارد.
شیخی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در محوطه تاریخی کول‌فرح تصریح کرد: زیرساخت‌های روشنایی و نصب دوربین‌های مداربسته در این محوطه اجرا شده و سایر اقدامات نیز بر اساس طرح مدیریت در حال پیگیری است.
ضرورت حمایت دستگاه‌ها برای حفاظت از آثار تاریخی
مدیر پایگاه میراث ملی منظر فرهنگی و تاریخی ایذه (آیاپیر) با قدردانی از حمایت‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان، بر ضرورت مشارکت سایر دستگاه‌های اجرایی در حفاظت از محوطه‌های تاریخی تأکید کرد و گفت: فرمانداری، بخشداری‌ها و دیگر نهادهای مرتبط نیز باید با تأمین اعتبار و حمایت عملی، در صیانت و ساماندهی این آثار مشارکت کنند.
او همچنین با اشاره به دخل‌وتصرف‌های غیرمجاز برخی افراد در آثار تاریخی، حمایت حقوقی و قضایی دستگاه‌های مسئول را ضروری دانست و افزود: این موضوع با پیگیری مدیرکل و معاونت‌های ذی‌ربط در سطح استان و به‌ویژه شهرستان ایذه دنبال می‌شود.
بیش از هشت پرونده ثبتی در یک سال
شیخی با اشاره به نقش پایگاه میراث ملی ایذه به‌عنوان بازوی پژوهشی اداره‌کل و اداره میراث‌فرهنگی شهرستان اظهار کرد: پایگاه در کنار پایش و نظارت مستمر بر پروژه‌های ساماندهی محوطه‌هایی همچون خنگ‌اژدر، ارگ اتابکی (تاق تویله) و کول‌فرح، در یک سال گذشته موفق به تهیه بیش از هشت پرونده مرتبط با عرصه و حریم و ثبت آثار، بناها و محوطه‌های تاریخی شده است.
او خاطرنشان کرد: این پرونده‌ها با تکیه بر توان کارشناسی مجموعه و بدون تخصیص اعتبار مالی مستقل تهیه شده‌اند؛ با این حال، تداوم و گسترش فعالیت‌های پژوهشی و حفاظتی به تأمین اعتبارات کافی نیاز دارد.
پژوهش‌های تکمیلی در خدمت پرونده ثبت جهانی
مسئول واحد باستانشناسی اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان ادامه تهیه و ایجاد بانک سفال، انجام پژوهش‌های مرتبط با میراث طبیعی، پایش‌های دوره‌ای محوطه‌ها، شناسایی و پیگیری مشکلات ناشی از رخدادهای طبیعی و حضور در کارگاه‌ها و دوره‌های تخصصی را از دیگر برنامه‌های در دست اقدام برشمرد.
به گفته او: تداوم این فعالیت‌ها می‌تواند به ارتقای شناخت علمی از میراث فرهنگی ایذه، بهبود روند حفاظت از محوطه‌های تاریخی و پیشبرد اقدامات مرتبط با پرونده ثبت جهانی این منطقه کمک کند.
مدیر پایگاه میراث ملی منظر فرهنگی و تاریخی ایذه (آیاپیر) در پایان با قدردانی از باستان‌شناسان و پژوهشگرانی که طی سال‌های گذشته برای شناخت، حفاظت و معرفی میراث فرهنگی خوزستان تلاش کرده‌اند، بر اهمیت استمرار همکاری‌های علمی و اجرایی برای پاسداری از این گنجینه تاریخی تأکید کرد.
