مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان در نشستی صریح با فعالان و انجمنهای مردمنهاد در تالار استاد عزتالله نگهبان این ادارهکل، با تأکید بر اینکه صیانت از صدها هکتار محوطه تاریخی بدون حضور مردم ناممکن است، اعلام کرد محصور کردن تصمیمگیریها درون ادارهکل و حذف سمنها، بزرگترین آسیب به حوزه میراثفرهنگی خوزستان خواهد بود.
بهگزارش روابطعمومی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان، نشست فعالان و انجمنهای مردمنهاد با مدیرکل و معاونان میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان، ظهر امروز سوم شهریورماه ۱۴۰۵ باحضور محمد جوروند مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان و جمعی از معاونان این ادارهکل در تالار استاد عزتالله نگهبان برگزار شد.
در این نشست، فعالان میراثی و نمایندگان تشکلهای مردمنهاد با تأکید بر ضرورت مشارکت واقعی سمنها در تصمیمسازی، برنامهریزی، اجرا و نظارت، مجموعهای از مطالبات و پیشنهادها را در حوزه حفاظت از آثار تاریخی، توسعه گردشگری، مرمت بناها، تقویت صنایعدستی و توجه به ظرفیتهای فرهنگی خوزستان مطرح کردند.
حاضران با اشاره به ظرفیتهای گسترده تاریخی و طبیعی استان، خواستار تقویت همکاری دستگاههای اجرایی، رسیدگی جدیتر به وضعیت محوطههای تاریخی، حمایت از طرحهای تخصصی ژئوتوریسم و ژئومیتولوژی، و نیز توجه بیشتر به نشان گردشگری خوزستان شدند.
در این جلسه، ضعف همکاری برخی شهرداریها، کمبود نیروی انسانی برای حفاظت از آثار، تأخیر در مرمت برخی بناهای تاریخی، و لزوم پیگیری پروندههای ثبت ملی و حریم آثار از دیگر محورهای مطرحشده بود.
جوروند: میراثفرهنگی خوزستان بدون مردم قابل صیانت نیست
محمد جوروند، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان، در سخنان خود با قدردانی از فعالان میراثی و اعضای سمنها، بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت اجتماعی مردم برای حفاظت از آثار تاریخی تأکید کرد.
او با اشاره به گستردگی محوطههای تاریخی استان و محدودیت نیروی انسانی گفت: ادارهکل بهتنهایی نمیتواند بار صیانت از همه آثار را بر دوش بکشد و باید از ظرفیت انجمنهای مردمنهاد در کنار سازوکارهای قانونی استفاده شود.
جوروند ضمن قدردانی از حضور مطالبهگرانه انجمنها، بر تغییر بنیادین رویکرد ادارهکل در مواجهه با فعالان مدنی تأکید کرد و گفت: تجربه سالها کار فرهنگی به من ثابت کرده است که هرگاه مردم را واقعاً در تصمیمگیری، نظارت و اجرا سهیم کردیم، گرههای کور باز شد. مشارکت واقعی زمانی رخ میدهد که کلید مدیریت و نظارت به دست دلسوزان و تشکلها سپرده شود؛ همانگونه که در گذشته سپردن اداره نوبتی کتابخانهها به اعضا، معضلات بزرگ تجهیزاتی و اداری را با همراهی خیران حل کرد.
او با بیان تجربهای از دوران مسئولیت خود در اداره فرهنگ و ارشاد شوش، نقش مشارکت مردمی در ساماندهی امور فرهنگی را یادآور شد و افزود: مشارکت تشکلهای مردمی نباید به حضور نمادین در جلسات محدود بماند، بلکه باید در عمل، در کنار ادارهکل و در فرآیند حفاظت و معرفی آثار به کار گرفته شود.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان همچنین تصریح کرد: اداره میراثفرهنگی بهتنهایی نمیتواند این بار را بر دوش بکشد و اگر قرار باشد انجمنهای مردمنهاد کنار ما نباشند، به حوزه میراثفرهنگی ظلم شده است.
او با تأکید بر اینکه درهای ادارهکل به روی طرحها و اتاق فکرهای تخصصی سمنها باز است، تصریح کرد: اینکه عدهای بخواهند دور ادارهکل دیوار بکشند و انجمنهای مردمنهاد را از سیاستگذاری، پایش و تصمیمسازی کنار بگذارند، بزرگترین خیانت به حوزه میراثفرهنگی است و از معاونان ادارهکل و تشکلها میخواهم این جلسات را به کارگروههای عملیاتی، مستمر و میدانی در سطح شهرستانها تبدیل کنند.
در ادامه، نمایندگان تشکلهای مردمنهاد از اهواز، دزفول، شوشتر، ایذه، رامهرمز و سایر شهرستانهای استان به طرح دیدگاهها و مطالبات تخصصی پرداختند.
در حوزه گردشگری، فعالان این بخش پیشنهاد جامعی در هفت محور برای توسعه ژئوتوریسم و پیوند اسطوره با میراث طبیعی ارائه دادند که تدوین اطلس ژئوسایتهای خوزستان، تعریف مسیرهای گردشگری موضوعی نظیر «نفت و تمدن» و «آب و باستانشناسی» و همچنین مستندسازی روایتهای شفاهی و اسطورهای پیرامون پدیدههای زمینشناختی استان از مهمترین محورهای آن بود.
در ادامه، فعالان میراثفرهنگی اهواز با هشدار نسبت به وضعیت بافت تاریخی این کلانشهر، خواستار تعیینتکلیف و احیای گذرگاهها و بنای شاخص کاروانسرای معینالتجار، ساماندهی محوطه تاریخی کوهساران و جلوگیری از تجمع آسیبهای اجتماعی در آن، و نیز انتشار آخرین دستاوردها و وضعیت پژوهشهای باستانشناسی گوردخمههای کوی کوروش شدند.
همچنین نمایندگان سمنها خواستار تداوم برخورد قاطع ادارهکل به موضوع تخریب بافتهای تاریخی و ساباطها، تشکیل شورای مشترک حقوقی و کارشناسی با دستگاه قضایی برای اعلامجرم علیه متخلفان شهری و اختصاص ردیف نشستهای منظم با شوراهای اسلامی شهر شدند.
در بخش دیگری از این نشست، فعالان شهرستان دزفول دغدغههای خود را پیرامون فرسایش بناهای ثبتی، کندی روند اعطای تسهیلات مرمتی، لزوم حمایتهای حقوقی و بیمهای از نیروهای داوطلب نگهبان آثار تاریخی (نظیر پل ساسانی دزفول) و تقویت نشان «شهر جهانی کپو» و صنایعدستی بومی مطرح کردند.
نمایندگان سمنهای رامهرمز و ایذه نیز تسریع در رفع نواقص سرمایشی و بهرهبرداری از موزه مردمشناسی و کشاورزی عمارت صمیمی رامهرمز با دارا بودن بالغ بر ۷ هزار شیء تاریخی، پیگیری و شفافسازی سرنوشت اشیای مکشوف زرین، راهاندازی بازارچه دائمی صنایعدستی در ایذه و اجرای پایلوت طرح «سفرکارت صنایعدستی» را خواستار شدند.
سپس، پیشنهادهایی از جمله تشکیل شورای کارشناسی برای بررسی تعرض به آثار تاریخی، احیای محور گردشگری معینالتجار در اهواز، ساماندهی محوطههای آسیبدیده، پیگیری وضعیت آثار ثبتنشده و حمایت از موزه کشاورزی و دام رامهرمز مطرح شد. همچنین بر لزوم تقویت ارتباط میراثفرهنگی با شهرداریها و شوراهای شهر، توسعه بازارچههای صنایعدستی و استفاده از ظرفیت موسیقی و رسانه برای معرفی میراث خوزستان تأکید شد.
همچنین احمدرضا حسینیبروجنی معاون میراثفرهنگی استان در این نشست با تشریح اقدامات صورتگرفته، از آمادهسازی و ارسال بیش از ۶۰ پرونده ثبت آثار غیرمنقول و ۸ پرونده عرصه و حریم به شورای ثبت کشور خبر داد و از تشکلهای مردمنهاد خواست در فرآیند شناسایی آثار و تکمیل پروندههای ثبتی شهرستانها مشارکت فعال داشته باشند.
در پایان، فعالان حاضر خواستار آن شدند که نشستهای تخصصی به تصمیمهای اجرایی منتهی شود و انجمنهای مردمنهاد از مرحله مشورت فراتر رفته و در اجرا، نظارت و حفاظت نیز نقش مؤثر داشته باشند. همچنین بر استمرار گفتوگو میان ادارهکل و تشکلهای مردمی، تشکیل کارگروههای تخصصی و پیگیری پیشنهادهای ارائهشده برای تقویت حفاظت و معرفی میراثفرهنگی خوزستان تأکید شد.
